Overhead: kostenpost of stuurinstrument?

11 mei 2026

De laatste wijziging binnen de BBV voor overhead komt uit 2023 en is per begrotingsjaar 2025 ingegaan. De wijziging zou moeten zorgen voor meer detail en minder ruimte voor eigen interpretatie. In de praktijk merken we dat er nog zeer verschillend wordt omgegaan met de berekening en toerekening van overhead.

Doel van de nieuwe notitie:

Het doel van de nieuwe notitie is een betere afbakening van wat wel en niet onder overhead valt.

Wat vooral nieuw is:

Ten eerste, meer detail en minder ruimte voor eigen interpretatie. Maar ook een betere scheiding tussen primair proces en overhead. Overhead moet zoveel als mogelijk worden toegerekend aan het primaire proces en dus niet automatisch onder overhead vallen. Dit maakt overhead transparanter en er ontstaat een sterker sturingsinstrument voor de gemeenteraad.

De stellige uitspraak van de commissie BBV

De methode voor het toerekenen van overhead moet:

  • Vastliggen in de financiële verordening (of nota).
  • Overal hetzelfde worden toegepast.

Wat zou dit moeten betekenen in de praktijk?

De uitspraak van de commissie BBV moet leiden tot geen verschil in rekenmethodes voor begroting, tarieven (leges) en grondexploitaties. Al laat de commissie BBV iets meer ruimte bij de grondexploitaties.

Wat zien we in de praktijk?

In de praktijk is helaas geen bestendige gedragslijn zichtbaar. De berekening en toerekening gaat op verschillende manieren. Hierdoor worden kosten verkeerd verdeeld tussen programma’s en producten. Hierdoor kunnen beleidsvelden te duur lijken en andere te goedkoop. Overhead speelt een rol in kostendekkendheid van tarieven bij leges en heffingen.

Overhead wordt eerder een ‘black box’ in plaats van een sturingselement.

Belastingverordeningen 2027

De BBV eist een consistente methodiek en transparantie. Dit is ook belangrijk voor management en bestuur. Gemeenten staan aan de vooravond van het voorbereiden van de belastingverordeningen 2027 en de begroting 2027. De vraag: ‘hoe weten we zeker dat we kostendekkende tarieven hebben’ wordt snel weer gesteld.   

Meer weten?

De specialisten van Fiscaliade worden veel betrokken bij dit vraagstuk. Met de verschillende disciplines die Fiscaliade in huis heeft kunnen wij hier integraal adviseren. Wilt u meer weten over dit onderwerp of als wij uw organisatie hierbij behulpzaam kunnen zijn? Aarzel dan niet en neem contact op met: Martijn Puttenaar, Olga Menger, Dido Westrik of uw vaste aanspreekpunt.

Martijn Puttenaar
Martijn Puttenaar
Senior Strategisch Adviseur Overheidsfinanciën

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

4. Verantwoording

In de verantwoording komen we bij het laatste deel van de P&C cyclus, namelijk de jaarstukken. Het college legt verantwoording af aan de raad over het gevoerde beleid. Realisatie en coördinatie van de jaarstukken, maar ook de accountantscontrole, zijn altijd piekmomenten in het jaar. Wij kunnen hier veel voor u betekenen.  

3. Beheersing & Toezicht

Sinds 2023 moet het college een rechtmatigheidsverklaring afgeven aan de raad. Het is hierdoor extra urgent geworden om de interne beheersing goed voor elkaar te hebben. Een goed ingericht risico- en procesmanagement. Hier zit een hele wereld achter om als organisatie in control te komen. Wij helpen u hiermee graag verder. 

2. Sturing & informatie

Onder sturing & informatie vallen de financiële producten van de planning & control cyclus. Dus de begroting en de tussenrapportages. De kadernota valt hier deels onder, maar past meer onder kaders & beleid. Wij kunnen u begeleiden in de totale P&C cyclus. Realisatie, coördinatie & doorontwikkeling. 

1. Kaders & beleid

De kadernota is de opmaat voor een begroting. Het college kan hier samen met de raad een start maken met nieuw beleid. Wij kunnen u begeleiden met de realisatie van de kadernota. Maar ook bij het doorrekenen van scenario’s en risico’s. Advisering over haalbaarheid en strategische keuzes. En tot slot kunnen wij u ook ondersteunen bij de actualisatie van financiële verordeningen en nota’s.

Laatste nieuws

Komende opleidingen