OZB-opslag: tariefdifferentiatie in strijd met artikel 220f lid 1 Gemeentewet

6 mei 2026

In een recente conclusie van de Advocaat-Generaal bij de Hoge Raad staat de reikwijdte van artikel 220f lid 1 Gemeentewet centraal. Het draait hierbij om de vraag of gemeenten via een constructie met een ondernemersfonds en een retributieregeling feitelijk toch tariefdifferentiatie kunnen realiseren. 

Verzet tegen OZB-aanslagen

Eigenaren en gebruikers van niet-woningen in de gemeente Súdwest-Fryslân hebben zich verzet tegen de OZB-aanslagen over 2021. Zowel de Rechtbank Noord-Nederland als het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden hebben de belastingplichtigen het gelijk gesteld. Inmiddels ligt de zaak voor bij de Hoge Raad.

Feiten: OZB-opslag en retributieregeling

De gemeente paste in beginsel de normale uitgangspunten voor de OZB toe. Dat betekent een tarief voor woningen, eigenaren niet woningen en gebruikers niet woningen. In het tarief voor de niet-woningen was een opslag verwerkt. Deze opslag kwam ten goede aan een ondernemersfonds.

Dit fonds kende een retributieregeling op grond waarvan bepaalde categorieën ondernemers (een deel) een financiële bijdrage konden krijgen.

Belanghebbenden stelden dat dit leidt tot een ongeoorloofde tariefdifferentiatie tussen belastingplichtigen en wijzen op artikel 220f lid 1 Gemeentewet.

Centrale rechtsvragen

Deze procedure is van belang voor de gemeentelijke belastingautonomie en roept de volgende rechtsvragen op:

  • Wat is de reikwijdte van de tariefgelijkheidsbepaling in art. 22f (1) Gemeentewet: staat zij alleen in de weg aan een progressief tarief of verzet zij zich ook tegen tariefdifferentiatie?
  • Verzet de bepaling zich ook tegen indirecte tariefdifferentiatie?
  • Wordt dat anders in het geval de indirecte tariefdifferentiatie een gevolg is van een retributieregeling die buiten de belastingverordening is neergelegd?
  • Kan in een dergelijk geval de belastingrechter bij de exceptieve toetsing van de belastingverordening aan art. 220f Gemeentewet ook zo’n externe regeling betrekken?

Conclusie A-G

De Advocaat-Generaal komt tot een duidelijke conclusie:

  • Artikel 220f lid 1 Gemeentewet verzet zich niet alleen tegen een progressief tarief maar ook tegen (indirecte) tariefdifferentiatie.
  • Het hof heeft bij de exceptieve toetsing van de verordening aan voornoemde bepaling ook de retributieregeling kunnen en mogen betrekken, en terecht geoordeeld dat indirecte tariefdifferentiatie ermee in strijd is.
  • Het Hof is terecht uitgegaan dat het de retributieregeling bij de exceptieve toetsing van de Verordening mocht betrekken.

Dit betekent dat de OZB-verordening in strijd is met de Gemeentewet voor zover daarin de opslag is opgenomen. De Advocaat-Generaal adviseert de Hoge Raad dan ook om het cassatieberoep ongegrond te verklaren.

Relevantie

Er zijn meer gemeenten in Nederland die een opslag kennen op de tarieven OZB niet woningen. Het is van belang om te beoordelen of niet dezelfde uitgangspunten worden toegepast als bij deze casus. Indien dat het geval is, dan is het advies de werkwijze te heroverwegen. Er zijn hiervoor ook goede alternatieven aanwijsbaar zoals de BIZ regeling of bijvoorbeeld de reclamebelasting.

Meer weten?

Neem contact op met lokale belastingen specialist Olga.menger@fiscaliade.nl  of 06 123 44 782 of uw vaste aanspreekpunt. 

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

4. Verantwoording

In de verantwoording komen we bij het laatste deel van de P&C cyclus, namelijk de jaarstukken. Het college legt verantwoording af aan de raad over het gevoerde beleid. Realisatie en coördinatie van de jaarstukken, maar ook de accountantscontrole, zijn altijd piekmomenten in het jaar. Wij kunnen hier veel voor u betekenen.  

3. Beheersing & Toezicht

Sinds 2023 moet het college een rechtmatigheidsverklaring afgeven aan de raad. Het is hierdoor extra urgent geworden om de interne beheersing goed voor elkaar te hebben. Een goed ingericht risico- en procesmanagement. Hier zit een hele wereld achter om als organisatie in control te komen. Wij helpen u hiermee graag verder. 

2. Sturing & informatie

Onder sturing & informatie vallen de financiële producten van de planning & control cyclus. Dus de begroting en de tussenrapportages. De kadernota valt hier deels onder, maar past meer onder kaders & beleid. Wij kunnen u begeleiden in de totale P&C cyclus. Realisatie, coördinatie & doorontwikkeling. 

1. Kaders & beleid

De kadernota is de opmaat voor een begroting. Het college kan hier samen met de raad een start maken met nieuw beleid. Wij kunnen u begeleiden met de realisatie van de kadernota. Maar ook bij het doorrekenen van scenario’s en risico’s. Advisering over haalbaarheid en strategische keuzes. En tot slot kunnen wij u ook ondersteunen bij de actualisatie van financiële verordeningen en nota’s.

Laatste nieuws

Komende opleidingen