Koersstrijd rond gemeentefonds houdt gemeenten in onzekerheid

12 mei 2026

In 2027 zou de herverdeling van het gemeentefonds moeten plaatsvinden. De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) adviseerde recent, namens de regering en het parlement, om te wachten met de herverdeling. In mei adviseren provincies en BZK juist weer om te versnellen. Gemeenten blijven voor de begroting in onzekerheid met deze koersstrijd nu de begroting weer voor de deur staat.

 

Doel van de herverdeling van het gemeentefonds:

Het doel van de herverdeling van het gemeentefonds is een betere verdeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds over gemeenten.

Impact koersstrijd

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de staatssecretaris van Financiën hebben voorstellen gedaan om de verdeling te actualiseren en te verbeteren. De ROB geeft aan dat deze voorstellen nog niet voldoende zijn. In het voorstel wordt onvoldoende rekening gehouden met een aantal aspecten. Dit leidt ertoe dat de ROB nu adviseert om te wachten met de herverdeling.

 

In tegenstelling tot de ROB willen provincies en BZK juist versnellen. Deze discussie draagt natuurlijk niet bij aan het comfort van gemeenten.

 

De gemeenten zijn druk bezig met het afronden van de jaarstukken, de accountantscontrole en de kadernota. Waarna ze langzaamaan moeten starten met de begroting van 2027 en meerjarenraming van 2028/2030. In deze periode is het extreem belangrijk dat gemeenten duidelijkheid hebben over de financiën. 

Nieuwe colleges en gemeenteraden?

De gemeentelijke verkiezingen hebben net plaatsgevonden en op veel plekken worden de coalities nog gevormd. De bestuurlijke start begint natuurlijk altijd met een coalitievorming en het maken van afspraken.

 

De zwaarste opgave is de financiële opgave.

Omgaan met:

  • Druk op het gemeentefonds
  • Stijgende kosten (Jeugdzorg, Wmo e.d.)

Vervolgens moet de strategische koers bepaald worden.

Prioriteiten kiezen uit:

  • Wonen
  • Sociaal domein
  • Duurzaamheid/energietransitie
  • Leefbaarheid/veiligheid

 

De kernopgave van een nieuw gemeentebestuur ligt bij grote maatschappelijke ambities realiseren binnen krappe financiën, beperkte capaciteit, complexe samenwerking en samenleving.

Begroting 2027

De koersstrijd rond het gemeentefonds laat gemeenten in onzekerheid achter, terwijl de klok doortikt. De tijd verstrijkt om tot een goed beeld te komen voor de begroting 2027. Moeten de nieuwe colleges gaan ombuigen, lasten verhogen of ambities bijstellen?

 

De bestaande maatschappelijke en bestuurlijke opgaven worden hierdoor in toenemende mate complexer.

Meer weten?

De specialisten van Fiscaliade worden veel betrokken bij dit vraagstuk. Met de verschillende disciplines die Fiscaliade in huis heeft kunnen wij hier integraal adviseren. Wilt u meer weten over dit onderwerp of als wij uw organisatie hierbij behulpzaam kunnen zijn? Aarzel dan niet en neem contact op met: Martijn Puttenaar of uw vaste aanspreekpunt.

Martijn Puttenaar
Martijn Puttenaar
Senior Strategisch Adviseur Overheidsfinanciën

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

4. Verantwoording

In de verantwoording komen we bij het laatste deel van de P&C cyclus, namelijk de jaarstukken. Het college legt verantwoording af aan de raad over het gevoerde beleid. Realisatie en coördinatie van de jaarstukken, maar ook de accountantscontrole, zijn altijd piekmomenten in het jaar. Wij kunnen hier veel voor u betekenen.  

3. Beheersing & Toezicht

Sinds 2023 moet het college een rechtmatigheidsverklaring afgeven aan de raad. Het is hierdoor extra urgent geworden om de interne beheersing goed voor elkaar te hebben. Een goed ingericht risico- en procesmanagement. Hier zit een hele wereld achter om als organisatie in control te komen. Wij helpen u hiermee graag verder. 

2. Sturing & informatie

Onder sturing & informatie vallen de financiële producten van de planning & control cyclus. Dus de begroting en de tussenrapportages. De kadernota valt hier deels onder, maar past meer onder kaders & beleid. Wij kunnen u begeleiden in de totale P&C cyclus. Realisatie, coördinatie & doorontwikkeling. 

1. Kaders & beleid

De kadernota is de opmaat voor een begroting. Het college kan hier samen met de raad een start maken met nieuw beleid. Wij kunnen u begeleiden met de realisatie van de kadernota. Maar ook bij het doorrekenen van scenario’s en risico’s. Advisering over haalbaarheid en strategische keuzes. En tot slot kunnen wij u ook ondersteunen bij de actualisatie van financiële verordeningen en nota’s.

Laatste nieuws

Komende opleidingen