De aanpak van de woningnood stond deze Prinsjesdag weer hoog op de agenda. Het kabinet stelt tot en met 2035 in totaal € 7 miljard beschikbaar om meer, sneller en beter te bouwen. Zo komt er € 2,3 miljard extra beschikbaar voor de Realisatiestimulans en € 650 miljoen voor de Woningbouwimpuls (WBI). Met deze langjarige investeringen wil het kabinet gemeenten meer financiële zekerheid geven om betaalbare woningbouwprojecten daadwerkelijk van de grond te krijgen. Dit artikel zet de belangrijkste feiten op een rijtje.
Extra budget voor Realisatiestimulans, Woningbouwimpuls en grondaankopen
De realisatiestimulans krijgt met een extra budget van € 2,3 miljard een belangrijke rol bij het realiseren van betaalbare woningen. Gemeenten kunnen via deze regeling € 7.000 ontvangen per betaalbare woning waarvan de bouw is gestart in het jaar ervoor. De realisatiestimulans steunt gemeenten bij het realiseren van woningbouwprojecten, met zo min mogelijk administratie. De regeling moet gemeenten motiveren om projecten sneller af te ronden en om nieuwe projecten te starten. De oorspronkelijke regeling liep t/m 2029 maar door dit extra budget wordt de regeling verlengt t/m 2035. Op dit moment is nog onduidelijk of dit onder dezelfde voorwaarden geldt als de huidige regeling. Hierover wordt binnenkort meer gecommuniceerd.
Verder geeft de toevoeging van € 650 miljoen aan de WBI de gemeente kansen om financieel moeilijk haalbare woningbouwprojecten alsnog van de grond te krijgen. Dit extra budget is interessant voor grote gebiedsontwikkelingen waarin betaalbare woningbouw gepaard gaat met aanzienlijke publieke investeringen, bijvoorbeeld in infrastructuur, openbare ruimte en bodemsanering. Een WBI-bijdrage kan maximaal 50% van het publieke tekort bedragen. Met deze extra 650 miljoen komt na de 8e tranche (https://fiscaliade.nl/actualiteit/8e-tranche-van-de-woningbouwimpuls-wbi-gepubliceerd/ ) dus minimaal nog een extra ronde bij.
Ook stelt het kabinet € 180 miljoen beschikbaar om te zorgen dat gemeenten vaker en eerder grondaankopen kunnen doen tegen redelijke prijzen. Dit budget kan gemeenten helpen om vroegtijdig de regie te nemen en bouwprojecten aanzienlijk te versnellen. De maatregel is niet enkel bedoeld voor woningbouw, maar bijvoorbeeld ook voor de noodzakelijke uitbreiding van de energievoorziening en infrastructuur.
Verbetering investeringscapaciteit private investeerders en woningcorporaties
Voor de bouw van middenhuurwoningen komt een nieuwe objectsubsidie van € 500 miljoen. Deze subsidie verbetert de businesscase voor private investeerders en maakt het aantrekkelijker om in deze woningen te investeren. Verder wordt de overdrachtsbelasting voor private investeerders verlaagd van 8% naar 7% in 2027. Hiermee worden investeringen in huurwoningen verder gestimuleerd.
Woningcorporaties krijgen door de maatregelen ongeveer € 28 miljard extra investeringscapaciteit. Ook vervalt voor corporaties de overdrachtsbelasting geheel voor onderlinge transacties van sociale huurwoningen. Deze maatregelen moeten ruimte geven om te investeren in sociale huur & middenhuurwoningen en moeten helpen bij het realiseren van gemengde projecten van corporaties en marktpartijen.
Conclusie
De aangekondigde instrumenten kunnen in verschillende fasen van een woningbouwproject relevant zijn. De middelen voor grondaankopen kunnen helpen om vroeg in het proces de regie te nemen. De WBI helpt vervolgens bij het verkleinen van een publiek financieel tekort. De nieuwe objectsubsidie voor middenhuur kan de businesscase van een project verbeteren. Ten slotte biedt de Realisatiestimulans gemeenten een bijdrage wanneer de bouw van betaalbare woningen daadwerkelijk is gestart.
Het is belangrijk om alle maatregelen in samenhang te beoordelen. Niet alle regelingen kunnen voor dezelfde woningen of kosten worden gecombineerd. Zo komen woningen die al eerder in een rijksbijdrage zijn openomen (bijvoorbeeld de WBI) niet in aanmerking voor een bijdrage uit de Realisatiestimulans. Het is noodzakelijk om de beschikbare middelen optimaal te benutten.
Daarnaast hebben deze regelingen mogelijke gevolgen voor de gemeentelijke grondexploitatie, de btw-inrichting en de Vpb-positie van het gemeentelijk grondbedrijf. Het is belangrijk om al deze aspecten niet pas na toekenning van de bijdrage, maar al bij de voorbereiding van de aanvraag mee te nemen.
Fiscaliade kan u ondersteunen bij het inventariseren van kansrijke projecten en het voorbereiden en beoordelen van subsidieaanvragen. Wij adviseren onder meer over:
- De voorbereiding en onderbouwing van een WBI-aanvraag
- De toepassing en verantwoording van de realisatiestimulans
- De verwerking van bijdragen in de grondexploitatie
- De mogelijke gevolgen van bijdragen voor de Vpb-positie van het gemeentelijke grondbedrijf
Lees voor meer informatie over uw WBI-aanvraag ook onze eerdere artikelen:
Meer weten?
Graag adviseren wij u over het doen van een WBI-aanvraag. Neem gerust contact op met Specialist Grondzaken Maarten Buisman of uw vaste aanspreekpunt.
