Informatiebeschikking: waar ligt de grens?

4 februari 2026

Tussen gemeenten en belastingplichtigen wordt informatie uitgewisseld. Vaak vrijwillig, maar soms gaat dat moeilijker. Wanneer kan het instrument voor een informatiebeschikking worden ingezet? In dit artikel gaan wij hier nader op in.

Wat is een informatiebeschikking?

Op belanghebbenden rust de verplichting om informatie te leveren op grond van art. 47 AWR. In het besluit gemeentelijke gegevensverstrekking en besluit gegevensverstrekking Wet waardering onroerende zaken wordt ook beschreven welke informatie een informatieplichtige moet aanleveren.

Indien er op verzoek geen of onvoldoende informatie wordt verstrekt, kan de heffingsambtenaar besluiten een informatiebeschikking opleggen. Dit is een formeel besluit waarin wordt vastgesteld dat belanghebbende niet heeft voldaan aan zijn informatie- of administratieplicht en bij beschikking wordt verzocht deze gegevens aan te leveren. Hierbij geldt dat er sprake zal zijn van omkering van de bewijslast bij het uitblijven van het aanleveren van informatie. Tegen deze beschikking kan bezwaar en beroep worden ingesteld.

Wanneer kan de inspecteur of heffingsambtenaar een informatiebeschikking opleggen?

De informatieverplichting geldt in beginsel om een aanslag, navorderingsaanslag of naheffingsaanslag of beschikking te kunnen opleggen. Maar een informatiebeschikking kan onder voorwaarden ook worden opgelegd in de bezwaarfase of, maar dat is uitzonderlijk en zeker niet gebruikelijk, in de beroepsfase.

De eisen uit artikel 52a AWR

Hoe de informatiebeschikking wordt opgesteld is in principe vormvrij. Maar de beschikking moet wel een aantal essentiële elementen bevatten:

  1. Aan wie is de beschikking opgelegd;
  2. Welke belasting, aanslag en jaar of jaren betreft de beschikking;
  3. Welke gegevens alsnog aangeleverd moeten worden.
  4. Er moet gemotiveerd worden aangegeven waarom eventueel eerder verstrekte informatie onvoldoende is.
  5. Er moet een redelijke termijn worden geboden waarbinnen de belastingplichtige de gevraagde gegevens kan aanleveren.
  6. Het moet daarbij helder zijn wat de gevolgen zijn van het uitblijven van aanleveren informatie (omkering en verzwaring van de bewijslast).
  7. Er moet een rechtsmiddelen verwijzing worden opgenomen (bezwaar en beroep is mogelijk).

Aandachtspunten bij uitreiken informatiebeschikking

Er mag alleen informatie ten aanzien van de eigen belastingaanslag. Dus niet die van anderen.

Een informatiebeschikking mag niet worden afgegeven voor het afdwingen van een juridische onderbouwing van een fiscaal standpunt. Het mag enkel een laatste redmiddel zijn om informatie te achterhalen. Het is daarmee geen sanctie, maar een drukmiddel.

Het gevolg van het opleggen van een informatiebeschikking is dat de termijn op van het doen van uitspraak op bezwaar wordt opgeschort, zolang de informatiebeschikking nog niet onherroepelijk is. Omdat deze termijn heel nauw kan lopen, is het van belang om de informatiebeschikking niet te laat in het proces te nemen. Hierbij geldt natuurlijk altijd dat de informatiebeschikking niet mag worden gebruikt om ‘tijd te kopen’ voor het doen van een uitspraak op bezwaar.

Wordt in de tussentijd een aanslag opgelegd of uitspraak op bezwaar gedaan? Dan vervalt de informatiebeschikking van rechtswege.

Informatiebeschikking versus informatieverzoek

Een informatiebeschikking en informatieverzoek zijn twee verschillende instrumenten. De heffingsambtenaar kan een informatiebeschikking nemen, indien er niet wordt voldaan aan een eerder informatieverzoek. Maar de informatiebeschikking mag niet nieuw op te vragen informatie omvatten.

Een gewone vragenbrief, verzonden in het kader van lopend onderzoek, kwalificeert niet als informatiebeschikking. Tegen een informatieverzoek van de heffingsambtenaar, kan dan ook geen bezwaar of beroep worden ingesteld.

Ten slotte

Wanneer u overweegt om een informatiebeschikking is het volgende van belang:

  • Welke stappen heeft u reeds gezet om informatie te verkrijgen?
  • Is een informatiebeschikking het juiste middel om deze informatie te verkrijgen?
  • Is het helder welke informatie wordt gevraagd?
  • Is het helder ten aanzien van wie informatie wordt gevraagd?
  • Is het helder ten aanzien welk belastingjaar en aanslag/navorderingsaanslag/naheffingsaanslag/beschikking het betreft?
  • Is de informatie feitelijk van aard en ziet het niet ter afdwinging van juridisch standpunt?
  • Is het helder welke informatie gevraagd wordt?
  • Wat betekent de opschorting van de bezwaartermijn wanneer de informatiebeschikking onherroepelijk wordt?

Meer weten?

Wilt u meer weten over dit onderwerp? Aarzel dan niet en neem contact op met onze specialist Olga Menger of uw vaste aanspreekpunt. 

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

4. Verantwoording

In de verantwoording komen we bij het laatste deel van de P&C cyclus, namelijk de jaarstukken. Het college legt verantwoording af aan de raad over het gevoerde beleid. Realisatie en coördinatie van de jaarstukken, maar ook de accountantscontrole, zijn altijd piekmomenten in het jaar. Wij kunnen hier veel voor u betekenen.  

3. Beheersing & Toezicht

Sinds 2023 moet het college een rechtmatigheidsverklaring afgeven aan de raad. Het is hierdoor extra urgent geworden om de interne beheersing goed voor elkaar te hebben. Een goed ingericht risico- en procesmanagement. Hier zit een hele wereld achter om als organisatie in control te komen. Wij helpen u hiermee graag verder. 

2. Sturing & informatie

Onder sturing & informatie vallen de financiële producten van de planning & control cyclus. Dus de begroting en de tussenrapportages. De kadernota valt hier deels onder, maar past meer onder kaders & beleid. Wij kunnen u begeleiden in de totale P&C cyclus. Realisatie, coördinatie & doorontwikkeling. 

1. Kaders & beleid

De kadernota is de opmaat voor een begroting. Het college kan hier samen met de raad een start maken met nieuw beleid. Wij kunnen u begeleiden met de realisatie van de kadernota. Maar ook bij het doorrekenen van scenario’s en risico’s. Advisering over haalbaarheid en strategische keuzes. En tot slot kunnen wij u ook ondersteunen bij de actualisatie van financiële verordeningen en nota’s.

Laatste nieuws

Komende opleidingen