Wij krijgen regelmatig vragen over de bevoegdheden van een heffingsambtenaar, boa of college. In dit artikel lichten wij de mandaatverlening nader toe.
In wet- en regelgeving zijn verschillende bevoegdheden toegekend. Zo worden de heffingsambtenaar, invorderingsambtenaar, gemeentelijke deurwaarder en de belastingambtenaar aangewezen op grond van de gemeentewet. Vervolgens verrichten diverse medewerkers binnen het belastingdomein voorbereidende werkzaamheden of nemen zelfs taken van de heffingsambtenaar over. In dit artikel gaan wij specifiek in op deze mandaatverlening.
Wat is een mandaat?
De mandaatverlening is vastgelegd de Algemene wet bestuursrecht. In artikel 10:1 Awb is het mandaat weergegeven. Met een mandaat verkrijgt u de bevoegdheid om in naam van een bestuursorgaan een besluit te nemen. Degene aan wie het mandaat wordt verleend wordt ook wel de gemandateerde genoemd. Besluiten van de gemandateerde gelden als besluiten van de mandaatgever.
Wie kan mandaat geven?
Een mandaat kan alleen verleend worden bij besluit, hierdoor kunnen enkel bestuursorganen (of aangewezen personen) mandaat verlenen. In principe zijn bestuursorganen bevoegd om al hun taken te mandateren, tenzij de wet anders bepaald, of de aard van de bevoegdheid zich tegen mandaatverlening verzet. Voorbeelden van taken die een bestuursorgaan niet mag mandateren zijn het vaststellen van algemeen verbindende voorschriften of het vernietigen van een besluit van een ander bestuursorgaan.
Een mandaat wordt vaak verleend aan ondergeschikten, maar het is ook mogelijk om een mandaat aan niet ondergeschikten te verlenen. Indien de gemandateerde niet voor het bestuursorgaan werkt, kan er enkel een mandaat verleend worden met toestemming van de verantwoordelijke van de gemandateerde.
Verantwoordelijkheid blijft bij de mandaatgever
Belangrijk om te weten is dat de verantwoordelijkheid voor het juist uitoefenen van de taak bij de mandaatverlener blijft. Zij blijft dus de eindverantwoordelijke. Daarom mag de mandaatverlener te allen tijde instructies geven aan de gemandateerde. Zij mag invloed uitoefenen op de wijze waarop de bevoegdheid wordt uitgeoefend.
Hoe kan een bestuursorgaan een mandaat verlenen?
Een bestuursorgaan kan een mandaat verlenen middels een mandaatbesluit. Het mandaatbesluit kan gericht zijn op een bepaald persoon, maar ook op een bepaalde functie.
Er kan onderscheid gemaakt worden tussen een algemeen en een bijzonder mandaat. Een algemeen mandaat is een mandaat voor een bepaalde categorie van besluiten. Een bijzonder mandaat ziet op een mandaat voor een specifiek of incidenteel geval. Een algemeen mandaat moet schriftelijk verleend worden.
Bekendmaking verplicht
Een mandaatbesluit is een op bestuursrechtelijk rechtsgevolg gerichte rechtshandeling. Daarom is een schriftelijke mandaatverlening een besluit in de zin van artikel 1:3 Awb. Aangezien een mandaatbesluit wordt aangemerkt als een Awb besluit, moet dit besluit ook voldoen aan de vereisten betreffende de bekendmaking van zo’n besluit.
Dit betekent onder andere dat het besluit pas in werking treedt als het besluit bekend gemaakt is. Daarnaast dient de bekendmaking te geschieden in het op grond van de Bekendmakingswet voor dat bestuursorgaan aangewezen publicatieblad. Ook moet deze elektronisch worden gepubliceerd. Aangezien het mandaatbesluit wordt aangemerkt als een Awb‑besluit, staat daartegen ook rechtsbescherming open. Er kan dus bezwaar worden gemaakt tegen een mandaatbesluit.
Wat moet er in een mandaatbesluit staan?
In de omschrijving van het mandaat moeten duidelijke criteria geformuleerd worden. Uit de criteria moet blijken voor welke categorie besluiten een mandaat verleend is. Een mandaat dat aan de gemandateerde zelf over laat hoever zijn bevoegdheid precies strekt, is in het kader van rechtszekerheid namelijk niet toelaatbaar. Het moet voor de gemandateerde dus duidelijk zijn wat hij wel en wat hij niet mag doen.
Waarom is de controle van het mandaatbesluit belangrijk?
Organisaties, functies en personen willen nog wel eens veranderen. Omdat een niet juist vastgesteld mandaatbesluit verstrekkende gevolgen kan hebben, is het belangrijk om mandaatbesluiten periodiek (het liefste jaarlijks) te controleren. Zijn bijvoorbeeld de boa’s of de externe partij die de controle op de toeristenbelasting verzorgt op een juiste wijze gemandateerd? Is de afvalverwerker die de inzameling bij de milieustraat verzorgt wel gemandateerd?
Meer weten?
Wilt u meer weten over bevoegdheidsverlening, zoals mandatering of wilt u het laten controleren? Aarzel dan niet om contact op te nemen met onze specialisten. Wij helpen u graag!
Als u vragen of opmerkingen heeft, dan kunt u contact opnemen met een van onze specialisten of uw vaste aanspreekpunt:
EB, Formeel & Lokale Middelen specialist Olga.menger@fiscaliade.nl of 06 123 44 782
