De samenwerking tussen zorg en het sociaal domein krijgt de komende jaren een stevige financiële impuls. Met de nieuwe SPUK AZWA-regeling investeert het kabinet honderden miljoenen euro’s in initiatieven die gezondheid bevorderen en zwaardere zorg helpen voorkomen. Voor gemeenten en samenwerkingspartners biedt dit kansen, maar ook fiscale aandachtspunten die vooraf goed in beeld moeten worden gebracht.
SPUK AZWA
Het kabinet zet nadrukkelijk in op een sterkere samenwerking tussen het medisch- en sociaal domein. Deze lijn werd al eerder ingezet middels het Integraal Zorgakkoord (IZA) van 2022 en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) van 2025. De sterkere samenwerking moet voorkomen dat mensen zorg nodig hebben. Zorgverleners, gemeenten en verzekeraars maken hierover afspraken in de regio. Het gaat daarbij over onderwerpen als kansrijk opgroeien, een gezonde levensstijl en vitaal ouder worden. Mensen zouden vooral in hun eigen wijk en regio geholpen moeten worden. Dit vergt een nauwe samenwerking tussen het medisch- en sociaal domein, zoals tussen huisartsen en wijkteams. In de kabinetsplannen (begroting ministerie van VWS) is hiervoor – voor de periode 2027-2029 – jaarlijks respectievelijk € 443 miljoen, € 547 miljoen en € 532 miljoen gereserveerd om hier uitvoering aan te geven. Het gaat daarbij niet alleen om de investering in de samenwerking op het snijvlak van het medisch- en het sociaal domein maar ook om het versterken van de gezonde en sociale basisinfrastructuur (waaronder ook sport en bewegen) in wijken en buurten. De financiering naar de gemeenten zal worden vormgegeven via de SPUK AZWA.
Fiscale aandachtspunten bij (samenwerkingen binnen het) sociaal domein
Zowel activiteiten vanuit het sociaal domein als de samenwerkingen tussen het sociaal domein en andere (zorg)partijen kunnen leiden tot complexe fiscale vraagstukken.
Zo worden er bijvoorbeeld penvoerderschappen of samenwerkingsverbanden gestart, of worden er nieuwe entiteiten opgericht. Dit kent fiscale aandachtspunten voor zowel de btw, als de vennootschapsbelasting en loonheffingen.
Beoordeeld moet worden aan de hand van de activiteiten en juridische vormgeving welke fiscale aandachtspunten er zijn. Zo moet de Vpb-plicht worden beoordeeld en moet een toets op vrijstellingen plaatsvinden, die niet altijd – of enkel onder juiste voorwaarden – kunnen worden toegepast. Tevens moet bij eventuele overgang van personeel worden gekeken naar CAO’s en andere loonheffingen aspecten.
Voor de btw gaat het over de kwalificatie van de activiteiten en of de kosten (deels) kunnen worden gecompenseerd, verrekend via de reguliere btw-aangifte of leiden tot kostprijsverhogende btw waarmee in het budget rekening kan worden gehouden.
In de toelichting op de begroting van VWS gaat men ervan uit dat er een afdracht naar het BTW Compensatiefonds zal moeten plaatsvinden.
Kostprijsverhogende btw zou in sommige situaties voorkomen kunnen worden door de activiteiten op een juiste manier (juridisch) vorm te geven.
Daardoor adviseren wij om op voortijdig uw fiscale adviseur mee te nemen in het uitwerken van de plannen in het kader van AZWA. Tijdig kijken naar de fiscale aspecten geeft helderheid over het budget en kan mogelijk tot fiscale optimalisaties leiden.
Meer weten?
Wilt u meer weten over de btw aspecten of andere fiscale aspecten bij samenwerkingen in het sociaal domein? Aarzel dan niet om contact op te nemen met onze specialisten. Zij helpen u graag! Neem contact op met onze btw-specialist Nikita Brameijer, Marian Roberti of uw vaste aanspreekpunt.
