Het doel van de Wtta is misstanden in de flexibele arbeidsmarkt (uitleenmarkt) tegen te gaan. Voorbeelden hiervan zijn onderbetaling, schijnconstructies, slechte huisvesting, het ontwijken of ontduiken van wet- en regelgeving en dergelijke. De overheid tracht met de Wtta te zorgen voor meer grip, betere handhaving en een gelijker speelveld op de uitleenmarkt.

De WSW (Wet sociale werkvoorziening) is bedoeld voor mensen die door een arbeidsbeperking ondersteuning nodig hebben om te kunnen werken. De WSW zorgt ervoor dat zoveel mogelijk mensen met een handicap kunnen werken met de juiste aanpassingen en begeleiding.

De WSW is per 1 januari 2015 opgegaan in de Participatiewet. Dat betekent dat er geen nieuwe instroom in WSW meer mogelijk is. Maar er zijn nog steeds werknemers die onder de (oude) WSW vallen, omdat de vóór 1 januari 2015 afgegeven WSW-indicaties geldig zijn voor de duur waarvoor deze afgegeven zijn of langer als deze verlengd is door herindicatie.

Faciliterend grondbeleid

Bij faciliterend grondbeleid heeft de gemeente een meer ondersteunende rol. De gemeente heeft hierbij geen grond in handen en laat dit over aan de marktpartijen. De gemeente maakt hierbij, in eerste instantie, kosten voor het plannen van de ontwikkeling en het aanleggen van de publieke voorzieningen. Deze verhaalt zij op de marktpartijen, die verantwoordelijk zijn voor de ontwikkelingen en profiteren van de gemeentelijke werkzaamheden. Dit verhalen van kosten kan op een privaatrechtelijke manier door een anterieure overeenkomst of op een publiekrechtelijke manier door het vaststellen van regels waar marktpartijen zich aan moeten houden. In de praktijk zijn wij vaak dat een anterieure overeenkomst toch de voorkeur heeft. Het voordeel van een faciliterende rol is dat de gemeente geen tot weinig risico draagt van de ontwikkeling. Echter, heeft de gemeente ook minder regio over de ontwikkeling ten opzichte van een actief grondbeleid.

Ten eerste bestaat er een verschil in de inbrengwaarde van de gronden. In de WBI-GREX geldt de markwaarde als basis voor de inbreng van gronden en vastgoed. De inbrengwaarde is de hoogste waarde van de huidige ‘gebruikswaarde’ en de ‘herontwikkelingswaarde’. In de begroting voor de WBI-aanvraag moet de actuele inbrengwaarde dus onderbouwd worden aan de hand van een taxatie of waarde-advies, opgesteld door een onafhankelijke deskundige. Je behandelt de gronden die de gemeente inbrengt als het ware als gronden die nog verworven moeten worden.

Bij eigenbouwerschap verricht een ondernemer in de normale uitoefening van zijn bedrijf een werk van stoffelijke aard, dat betrekking heeft op een onroerende zaak of een schip. De ondernemer doet dit niet in opdracht van een externe partij, maar voor eigen rekening en risico.

Het begrip eigenbouwer heeft een ruime betekenis. Uit jurisprudentie volgt dat een ondernemer het werk niet zelf feitelijk hoeft uit te voeren om als eigenbouwer te kwalificeren. Voldoende is dat hij van dergelijke werkzaamheden zijn bedrijf maakt en dat de algehele leiding bij hem berust.

Daarin onderscheidt de eigenbouwer zich van een gewone opdrachtgever. Een gewone opdrachtgever laat een werk uitvoeren, terwijl een eigenbouwer zelf de overkoepelende regie over het tot stand brengen van het werk voert. Waar de grens tussen beide rollen ligt, hangt sterk af van de feiten.

De zaak draait om de verbouwing van een schoolgebouw voor voortgezet onderwijs. De stichting die eigenaar is van het gebouw, vroeg de gemeente om een financiële bijdrage voor de revitalisatie. De gemeenteraad stemt hiermee in, vanwege het belang van goed bereikbaar onderwijs.

Na een aanbestedingsprocedure gunt de stichting de renovatie van het gebouw aan een bouwbedrijf voor € 6.832.093 (inclusief btw). Vervolgens heeft de stichting van de gemeente een subsidie ​​van circa € 3 miljoen ontvangen om de renovatie te financieren.

Op advies van een externe belastingadviseur sluit de gemeente een contract met de stichting, waarbij zij verantwoordelijk wordt voor het beheer van de renovatie. Daarmee treedt de gemeente niet alleen op als subsidieverstrekker, maar ook als formele opdrachtgever. Een extern adviesbureau berekent dat deze structuur een btw-voordeel van ongeveer €400.000 kan opleveren. De gemeente sluit vervolgens overeenkomsten met de betrokken bouwpartijen en brengt de btw op de verbouwingskosten in aftrek.

De inspecteur corrigeert deze aftrek enkele jaren later via naheffingsaanslagen omzetbelasting over 2015 en 2016. Volgens de inspecteur is sprake van misbruik van recht, omdat de gemeente feitelijk als tussenpersoon optreedt.

In beroep staat centraal of de gemeente recht heeft op aftrek van voorbelasting. Daarbij speelt onder meer de vraag of de gemeente als afnemer kan worden aangemerkt, of zij een economische activiteit verricht en of sprake is van misbruik van recht.